Đậu phộng, còn gọi là lạc, là một loại cây thực phẩm thuộc họ Đậu với tên khoa học là Arachis hypogaea. Đây là một trong những loại hạt phổ biến và được ưa chuộng nhất trên thế giới, không chỉ bởi hương vị thơm ngon mà còn bởi giá trị dinh dưỡng cao và những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại.
Giá trị dinh dưỡng của đậu phộng
Đậu phộng là một nguồn cung cấp dinh dưỡng dồi dào, giàu chất đạm, chất béo và chất xơ. Phần lớn chất béo trong đậu phộng là chất béo không bão hòa đơn và đa, những loại chất béo có lợi cho sức khỏe tim mạch. Bên cạnh đó, đậu phộng còn chứa một lượng lớn các vitamin và khoáng chất quan trọng như magie, folate, vitamin E, đồng và arginine.
Một khẩu phần đậu phộng sống (khoảng 1/4 cốc) cung cấp: Lượng calo: 207; Chất đạm: 9g; Chất béo: 18g; Carbohydrate: 6g; Chất xơ: 3g; Đường: 1g.
Công dụng của đậu phộng
Ngăn ngừa sỏi mật hiệu quả
Sỏi mật chủ yếu cấu tạo từ cholesterol dư thừa trong dịch mật. Các nghiên cứu dài hạn tại Mỹ cho thấy, những người tiêu thụ khoảng 30g đậu phộng hoặc bơ đậu phộng mỗi tuần có nguy cơ mắc bệnh sỏi mật thấp hơn 25% so với người không ăn. Điều này được giải thích là nhờ các phytosterol trong lạc giúp ngăn cản sự hấp thụ cholesterol từ thực phẩm, từ đó làm giảm nồng độ cholesterol trong dịch mật, ngăn chặn quá trình kết tinh thành sỏi.
Kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa tiểu đường
Đậu phộng có chỉ số đường huyết (GI) rất thấp, nghĩa là nó không gây ra tình trạng tăng đường máu đột ngột sau khi ăn. Hàm lượng Magie dồi dào trong lạc đóng vai trò then chốt trong việc chuyển hóa glucose và cải thiện độ nhạy của insulin. Đối với những người đang đối mặt với nguy cơ tiểu đường tuýp 2, việc bổ sung lạc vào bữa sáng hoặc các bữa phụ giúp ổn định đường huyết trong suốt cả ngày, giảm áp lực lên tuyến tụy.
Thúc đẩy chức năng não bộ và trí nhớ
Đậu phộng thường được gọi là "thức ăn cho não" nhờ chứa lượng lớn Vitamin B3 (Niacin) và chất chống oxy hóa Resveratrol. Niacin đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi các tế bào não bị tổn thương và bảo vệ chống lại bệnh Alzheimer cũng như tình trạng suy giảm nhận thức do tuổi tác. Ngoài ra, hoạt chất Resveratrol giúp tăng cường lưu lượng máu lên não tới 30%, giúp cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và tăng khả năng tập trung khi làm việc cường độ cao.
Phòng chống các bệnh ung thư nguy hiểm
Trong đậu phộng chứa nồng độ cao các phytosterol (đặc biệt là beta-sitosterol), có khả năng ngăn chặn sự phát triển của các khối u bằng cách hạn chế sự phân chia tế bào bất thường. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học đã chứng minh rằng việc ăn lạc thường xuyên có liên quan mật thiết đến việc giảm tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng ở phụ nữ và ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới. Ngoài ra, các hợp chất phenolic trong lạc còn giúp trung hòa các gốc tự do – tác nhân hàng đầu gây đột biến gen dẫn đến ung thư.
Những người nên hạn chế hoặc tránh sử dụng đậu phộng
Để đảm bảo an toàn, những người sau đây nên hạn chế hoặc tránh sử dụng đậu phộng:
Người bị dị ứng đậu phộng: Những người có cơ địa dị ứng với đậu phộng nên tránh xa loại thực phẩm này, dù chế biến dưới bất kỳ hình thức nào.
Người có vấn đề về tiêu hóa: Người có hệ tiêu hóa kém, mắc các bệnh về dạ dày, hoặc đã cắt túi mật nên hạn chế sử dụng đậu phộng.
Người bị mỡ máu cao: Hàm lượng chất béo cao trong đậu phộng có thể không phù hợp với người bị mỡ máu cao.
Người bệnh gout: Đậu phộng chứa hàm lượng dầu béo và đạm cao, không thích hợp cho người bị bệnh gout.
