Nguy cơ gây ung thư 
Trong thời gian gần đây, nhiều thông tin quảng cáo cho rằng, tinh chất mầm đậu nành có tác dụng như một “thần dược” giúp chị em phụ nữ ở tuổi “ngũ tuần” giải quyết được những dấu hiệu của triệu chứng tiền mãn kinh như bốc hoả, đổ mồ hôi đêm… Do đó, không ít phụ nữ bước vào giai đoạn này đã đua nhau tìm đến đậu nành nhằm giải quyết tình trạng trên.

Tuy nhiên, mới đây các nhà khoa học đã khuyến cáo, chưa có nghiên cứu nào cho thấy đậu nành có tác dụng giải quyết các triệu chứng của phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh.

Trong bài nghiên cứu “Phytoestrogens trong điều trị triệu chứng vận mạch mãn kinh” được đăng trên thư viện Cochrance - thư viện lớn nhất thế giới về y học bằng chứng - đã phân tích rằng không có bằng chứng thuyết phục nào cho thấy việc bổ sung phytoestrogen có trong tinh chất mầm đậu nành có hiệu quả làm giảm tần suất hay mức độ của bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm trên phụ nữ gần mãn kinh hay sau mãn kinh. 

Ngoài ra, nghiên cứu về đậu nành, phylate, và hấp thu sắt ở người được đăng tải trên The American journal of  Clinical nutrition, tạp chí về dinh dưỡng lâm sàng của Mỹ, cho thấy acid phytic là yếu tố ức chế chính việc hấp thu sắt trong chiết xuất protein đậu nành. Sử dụng các sản phẩm chiết xuất từ tinh chất đậu nành trong thời gian dài có thể sẽ khiến cơ thể bị thiếu máu do thiếu sắt.

Điều nguy hiểm hơn, theo các chuyên gia về ung thư tại TP.HCM, việc sử dụng tinh chất mầm đậu nành sẽ làm tăng genistein kích thích sự phát triển ung thư vú.

TS.BS Lê Sỹ Sâm – Trưởng Khoa Ung bướu, Bệnh viện Thống Nhất TP.HCM cho biết, nhiều nghiên cứu độc lập gần đây từ các nước như Mỹ, Nhật, Pháp, Anh… được công bố, chỉ ra nhiều vấn đề về tác dụng có lợi cũng như có bất lợi của phytoestrogen có trong đậu nành, tinh chất mầm đậu nành, chất có nguồn gốc thực vật Phytoestrogen trong đậu nành. Tuy nhiên tác dụng của phytoestrogen là rất yếu. Trong ung thư vú, khối u ác tính của mô tuyến vú có hai loại, một loại u phát triển không “phụ thuộc oestrogen”, và một loại u thì “phụ thuộc oestrogen”, tức là u ác tính này phát triển nhanh và mạnh khi có nội tiết tố oestrogen.

Vì vậy, trong điều trị ung thư vú, khi u đã được phẫu thuật, hóa trị bổ trợ hoặc xạ trị tùy theo giai đoạn bệnh thì bước điều trị tiếp theo cho khối u phụ thuộc oestrogen là các thuốc kháng lại thụ thể oestrogen bằng đường uống ngay sau đó. “Tinh chất phytoestrogen có trong tinh chất mầm đậu nành có tác dụng như estrogen, khi kết hợp với thụ thể estrogen sẽ thúc đẩy sự phát triển những u vú phụ thuộc estrogen”, ông Sâm cảnh báo.

Trong khi đó, một nghiên cứu mới nhất của Hiệp hội nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ đã chỉ ra, protein đậu nành chứa genistein làm tăng trưởng bướu phụ thuộc estrogen tỉ lệ thuận theo liều. Sự tăng sinh tế bào nhiều nhất ở bướu các động vật nhận estrogen hay genistein (150 và 300 ppm). Biểu hiện pS2 tăng lên trong bướu ở động vật dùng genistein (150 và 300 ppm). Những thông tin cho thấy đậu nành chứa genistein đã kích thích tăng trưởng tế bào ung thư vú phụ thuộc estrogen trên cơ thể sống tỉ lệ thuận với liều.

Có khả năng vô sinh 

Theo bác sĩ Sâm, tác dụng của phytoestrogen có trong tinh chất mầm đậu nành - cụ thể là chất Isoflavon - lên sự thúc đẩy tiến triển của bệnh ung thư vú hay ngăn ngừa bệnh ung thư vú là phụ thuộc vào nồng độ chất phytoestrogen đưa vào cơ thể. Gần đây hơn, một số tạp chí khoa học về y khoa đã công bố những kết quả nghiên cứu cụ thể, rõ ràng hơn về hệ quả của việc tiêu thụ liều cao phytoestrogen từ mầm đậu nành có khả năng gây phá vỡ chức năng nội tiết, có thể gây vô sinh và thúc đẩy ung thư vú ở phụ nữ trưởng thành. 

“Tuy nhiên, các cảnh báo đưa ra ít khi nêu rõ về cơ chế tác động của nó nên không nhiều người hiểu được và cảm thấy lo lắng. Vì vậy, việc tự ý sử dụng hormone thay thế (HRT) từ tinh chất mầm đậu nành hay bất cứ các loại hạt, cây nào khác nếu chưa được chứng minh lâm sàng bằng khoa học thì các chị em ở tuổi “xế chiều” cần phải lưu ý. Chị em nên đến các cơ sở y tế hay bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn. Nếu không thì nguy cơ tìm “thần dược” lại rước họa vào thân”, bác sĩ Sâm khuyến cáo.  

Trên phương diện bằng chứng thực nghiệm trên thú, trong ống nghiệm, và những bằng chứng về dịch tễ học cũng cho thấy mối liên quan giữa ung thư vú với chế độ ăn uống có nhiều chất phytoestrogen trong đậu nành. Các nghiên cứu đã được xem xét và tổng kết trong một bài nghiên cứu lớn có uy tín với chủ đề là “Phytoestrogen trong đậu nành thúc đẩy nhanh bệnh ung thư vú hay bảo vệ cho bệnh nhân ung thư vú?” Qua đó bài nghiên cứu cũng đã tóm lại rằng các bằng chứng thực nghiệm đã cho thấy phytoestrogen đã thúc đẩy tiến triển bệnh ung thư vú với liều rất cao.

Bên cạnh đó, mới đây trường Đại học Loma Linda ( Hoa Kỳ) nghiên  cứu trên 11 nghìn phụ nữ độ tuổi 30-50 cho thấy, Phytoestrogens đậu nành phá vỡ chức năng nội tiết và có khả năng gây vô sinh. Ở phụ nữ dùng nhiều isoflavine đậu nành (>40mg/ngày) thì khả năng trong suốt cuộc đời để có một con bị giảm đi 3% so với phụ nữ dùng đậu nành ít hơn (<10mg/ngày). 

Từ đó, các nhà khoa học kết luận, các phát hiện gợi ý rằng dùng nhiều isoflvone đậu nành trong chế độ ăn có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản.