Tử vong do thuyên tắc ối

Gần đây liên tiếp các trường hợp sản phụ tử vong sau khi sinh con. Gần đây nhất là trường hợp của sản phụ V.T.B.L., (26 tuổi, ở xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định). Sản phụ L. nhập viện để chờ sinh tại Trung tâm Y tế huyện Tây Sơn lúc 8 giờ ngày 13/7.

Khi nhập viện, sản phụ L. có triệu chứng đau trằn bụng dưới. Bác sĩ khám lâm sàng đánh giá bệnh nhân tỉnh, da niêm mạc hồng, nhịp tim đều, phổi không nghe âm bệnh lý, tim thai 140 lần/phút, cổ tử cung mở 1 cm, ngôi đầu cao, tiên lượng sinh khó, các xét nghiệm cận lâm sàng trong giới hạn bình thường. 

Sản phụ được chỉ định mổ lấy thai lúc 13 giờ chiều cùng ngày. Đến 14h45 được chuyển ra phòng hậu phẫu.

Thuyen tac oi là gi
Cấp cứu sản phụ ngừng tuần hoàn do thuyên tắc mạch ối - Ảnh minh họa: Internet

Tuy nhiên, 15 phút sau, sản phụ L. xuất hiện co giật toàn thân, lơ mơ. Mặc dù bác sĩ đã tiến hành cấp cứu nhưng sản phụ L. rơi vào tình trạng co giật toàn thân, hôn mê sâu, tim rời rạc, mạch khó bắt, huyết áp không đo được.

Hội chẩn ban đầu, sản phụ bị suy tuần hoàn hô hấp cộng co giật chưa rõ nguyên nhân nên được chuyển lên bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định. Tuy nhiên, đến phòng cấp cứu của bệnh viện này thì sản phụ đã tử vong.

Trước đó, tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La, sản phụ Lèo Thị M., (26 tuổi, trú tại Mai Sơn, Sơn La) vào viện sinh sau đó tử vong cả mẹ và con.

Theo báo cáo của bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La, hai mẹ con chị M. tử vong nghi do thuyên tắc mạch ối.

Tiến sĩ bác sĩ Nguyễn Hữu Trung, Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM), cho biết tắc mạch ối là một trong 5 biến chứng sản khoa vô cùng nguy hiểm. Những bác sĩ sản khoa lâu năm khi gặp biến chứng này cũng khó có thể kiểm soát được vì biến chứng tắc mạch ối diễn biến rất nhanh, sản phụ có thể tử vong nhanh chóng nếu không hồi sức cấp cứu kịp thời.

Tiến sĩ Trung đã từng gặp ca tắc mạch ối, bác sĩ mổ bắt thai nhi và khi đưa thai nhi vào gặp mẹ, sản phụ chỉ kịp nhìn con, cảm ơn bác sĩ rồi nhanh chóng tím tái, rơi vào hôn mê.

Các bác sĩ đã nhanh chóng báo động đỏ liên viện để cứu bệnh nhân. Với các bác sĩ sản khoa chẩn đoán thuyên tắc mạch ối và cấp cứu cần hỗ trợ liên khoa. Những ca sản phụ bị biến chứng thuyên tắc mạch ối có thể được cứu sống đều là kỳ tích. 

Thuyên tắc mạch ối là gì?

Tiến sĩ Trung cho biết thuyên tắc ối là tình trạng nước ối, tế bào thai nhi, tóc hoặc các mảnh vụn khác xâm nhập vào máu của mẹ qua đường nhau thai ở tử cung, gây ra phản ứng giống dị ứng, làm suy tim phổi cấp và xuất huyết nghiêm trọng.

Sản phụ có thể bị tử vong do suy hô hấp, trụy tuần hoàn, rối loạn đông máu, dẫn đến chảy máu không cầm được, tử vong nhanh chóng. Đến nay, thuyên tắc mạch ối gây ra tử vong 50%, nhiều bệnh nhân được cứu sống để lại di chứng rất nặng nề.

Đến nay, các bác sĩ sản khoa coi thuyên tắc ối là một thảm họa, xảy ra đột ngột không có triệu chứng báo trước vào thời điểm chuyển dạ hoặc ngay lập tức sau sinh. 

Tất cả những sản phụ đều có nguy cơ bị thuyên tắc mạch ối. Tuy nhiên, những người có nguy cơ cao như thai nhi lớn, tiền sử đẻ nhiều lần, phá thai nhiều lần. Những sản phụ bất thường ở nhau thai, tiền sản giật, tuổi trên 35.

Ai co nguy co thuyen tac mach oi
Mẹ bầu nào có nguy cơ bị thuyên tắc mạch ối? - Ảnh minh họa: Internet

Trong mổ lấy thai, việc dùng kẹp hoặc giác hút lấy thai có thể làm tăng nguy cơ bị thuyên tắc ối. Các thủ thuật này có thể phá vỡ hàng rào vật lý giữa sản phụ và em bé gây nên biến chứng này.

Với biến chứng thuyên tắc mạch ối, bác sĩ cho rằng không thể phòng ngừa mà nó là biến chứng hi hữu, “rơi vào ai người ấy phải chịu”. Chỉ có thể phòng ngừa phần nào đó bao gồm việc không nên phá thai nhiều lần, không sinh con quá dày, không sinh con ở tuổi đã cao.

Các triệu chứng cảnh báo sản phụ có thể bị thuyên tắc ối như: Sản phụ hạ huyết áp và ngừng tim đột ngột, sản phụ hạ oxy máu cấp và ngưng thở.

Các dấu hiệu xảy ra trong quá trình chuyển dạ, mổ lấy thai hoặc trong vòng 30 phút đầu sau sinh. Trong khi đó sản phụ không có bất kỳ bệnh lý nội khoa như tim mạch, tiêu hóa, hô hấp, bệnh về máu… nào trước đó.