Phụ Nữ Sức Khỏe

Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 Âm lịch có nguồn gốc, ý nghĩa như thế nào?

Vào ngày Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 hàng năm, người Việt lại bận rộn với việc chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay để cúng ông bà tổ tiên. Nhưng không phải ai cũng biết được nguồn gốc và ý nghĩa Tết Hàn thực.

Nguốn gốc của ngày Tết Hàn thực

Ngày Tết Hàn thực được hiểu theo nghĩa chữ Hán, "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn, "Tết Hàn thực" là tết ăn đồ lạnh. Đây là phong tục cổ truyền bắt nguồn từ Trung Hoa với một câu chuyện cảm động về tấm lòng trung quân và cách sống nghĩa tình được truyền tụng từ đời này sang đời khác. Khi du nhập vào Việt Nam, ngày Tết này đã có nhiều thay đổi về phong tục lễ nghi.

Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3  Âm lịch có nguồn gốc, ý nghĩa như thế nào? - Ảnh 1
Ảnh minh họa: Internet

Chuyện kể rằng, vào đời Xuân Thu (770 - 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn vì gặp loạn nên đành lưu vong nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bên vua luôn có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi hết luôn hết lòng đi theo phò vua và giúp đỡ nhiều mưu kế.

Trên đường lánh nạn, gặp phải lúc gian nan, cạn kiệt lương thực, Giới Tử Thôi đã lén cắt miếng thịt đùi để nấu và dâng lên cho vua. Sau khi ăn vong, vua hỏi ra mới biết và đem lòng cảm kích vô cùng.

Sau gần mười chín năm trời cùng nhau ngọt vượt qua gian nan, khổ luyện lành tài, lúc này Tấn Văn Công đã giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những ai có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi không hề có ý trách móc, oán giận vì cho rằng theo phò vua là cái nghĩa vụ của mình. Ông cho rằng đó chẳng phải là công lao gì đáng nói.

Một thời gian sau đó, ông đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau chợt nhớ ra nên lệnh cho người đi tìm. 

Tuy nhiên Tử Thôi vốn không tham danh vọng nên nhất quyết chịu rời Điền Sơn để quay về lĩnh thưởng. Nhằm muốn thúc ép Tử Thôi quay về, Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng, nhưng ông vẫn quyết không tuân mệnh. Rốt cục cả hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua thương xót, lập miếu thờ. Đồng thời hạ lệnh người dân phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ dùng thức ăn nguội để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 Âm lịch hàng năm). Từ đó, ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch được gọi là ngày Tết Hàn thực. “Hàn thực” ("hàn": lạnh, "thực": đồ ăn, ăn uống) có nghĩa là những đồ ăn lạnh.

Ý nghĩa Tết Hàn thực

Văn hóa nước ta có sự giao lưu văn hóa lâu đời với Trung Hoa nên cũng ảnh hưởng Tết Hàn thực. Tuy nhiên, khi du nhập vào Việt Nam, phong tục này không phải để tưởng nhớ đến Tử Thôi mà mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc. Ngày nay, người dân ta gọi nôm na ngày này là Tết Bánh trôi Bánh chay. Bánh trôi bánh chay được làm với các nguyên liệu chính như: bột gạo nếp, đường đỏ viên, đậu xanh…

Tuy có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng Tết Hàn thực của người Việt không phải chỉ để tưởng nhớ đến Tử Thôi
Tuy có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng Tết Hàn thực của người Việt không phải chỉ để tưởng nhớ đến Tử Thôi

Các gia đình làm bánh trôi bánh chay cúng ông bà, tổ tiên trong ngày Tết Hàn thực 3/3 Âm lịch với ý nghĩa con cháu đều hướng về tổ tiên, nguồn cội. Thậm chí nhiều nơi làm bánh trôi bánh chay cúng thần hoàng.

Bên cạnh đó, đây cũng là dịp để con cháu dù có đi đâu cũng về bên gia đình để được đi tảo mộ, cùng nhau sum họp bên mâm cơm gia đình.

Các gia đình làm bánh trôi bánh chay cúng ông bà, tổ tiên trong ngày Tết Hàn thực 3/3
Các gia đình làm bánh trôi bánh chay cúng ông bà, tổ tiên trong ngày Tết Hàn thực 3/3

Những điều kiêng kỵ ngày Tết Hàn thực

- Vào ngày này, người Việt không kiêng lửa. Bánh trôi bánh chay được người Việt dùng cho tết Hàn thực với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội – hàn thực.

- Trong những ngày đầu tháng 3 âm này, người dân thường kiêng ăn mặn, và thường ăn chay trong 3 ngày từ 3-5/3 âm.

- Người Việt có quan niệm rằng việc di chuyển nhà cửa cũng có ảnh hưởng tới “vong linh” người đã khuất. Nên đầu tháng 3 âm là tháng thanh minh nên hạn chế việc chuyển nhà.

 Bánh trôi bánh chay được người Việt dùng cho tết Hàn thực với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội – hàn thực
Bánh trôi bánh chay được người Việt dùng cho tết Hàn thực với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội – hàn thực

Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 Âm lịch mang màu sắc dân tộc riêng đã trở thành một trong những ngày lễ được nhiều người chờ đón. Bên cạnh đó, việc nặn chiếc bánh từ bột gạo nếp dẻo thơm để làm bánh trôi bánh chay trong ngày này còn có ý nghĩa gìn giữ một nét đẹp văn hoá lâu đời của người Việt.

La Đặng

Tin liên quan

Bánh chay rim đường lạ miệng cho Tết Hàn thực

Bánh chay rim đường nóng hổi, sóng sánh nước mật vàng óng hấp dẫn. Từng viên bánh đẫm ngọt, lẫn...

Cách làm bánh trôi, bánh chay kiểu truyền thống cho Tết Hàn thực

Cách làm bánh trôi và bánh chay rất đơn giản, chỉ cần một chút tỉ mỉ là được, chị em...

Sau Tết đi du lịch ở đâu lý tưởng và tiết kiệm?

Hãy thử một lần "phải lòng người con gái Tây Nguyên” trong chuyến du lịch lý tưởng và tiết kiệm...

Bí quyết lấy lại tinh thần sau Tết hiệu quả cho mọi người

Phần lớn chúng ta thường mệt mỏi, uể oải, lười biếng… sau kỳ nghỉ Tết. Để sốc lại tinh thần...

4 công thức thanh lọc cơ thể sau Tết với trà xanh

Kết hợp nước trà xanh tươi cùng chanh hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố, đốt cháy mỡ thừa,...

Tử vi tháng 3 của 12 con giáp: Người tài lộc rực rỡ, kẻ gặp muôn ngàn khó khăn trắc...

Trong tháng 3 này có những con giáp ‘lội ngược dòng số phận’, số khác đắm chìm trong phú quý...

Đúng ngày mai, chủ nhật (28/2/2021), 3 con giáp này ‘đánh đâu thắng đó’, hốt về bạc tỷ cho gia...

Ngày cuối cùng của tháng 2 cũng là ngày 3 con giáp này chứng tỏ vị thế của mình. Cả...

Tin mới nhất

Những thói quen ăn sáng gây ảnh hưởng sức khỏe

20 giờ trước

Căn bệnh có thể gây hoại tử chân thường nhầm với đau xương khớp

20 giờ trước

3 thực phẩm là khắc tinh của lá gan, nó hủy hoại gan còn nhanh hơn cả bia rượu

20 giờ trước

Bé trai 7 tuổi bị ung thư dạ dày, người mẹ gào thét ân hận vì đã quá ‘nuông chiều’...

1 ngày 15 giờ trước

Tránh ung thư gan với quy tắc "3 nên - 3 không" vào buổi tối

1 ngày 20 giờ trước

5 loại thực phẩm là “khắc tinh” của trái tim

1 ngày 20 giờ trước

Bé gái 12 tuổi mắc bệnh phụ khoa, phải cắt bỏ ống dẫn trứng, nguyên nhân đến từ chiếc quần...

1 ngày 20 giờ trước

Dùng "đồ chơi" khi quan hệ với bạn trai lần đầu, cô gái rơi vào tình huống nhạy cảm

2 ngày 6 giờ trước

Đừng nghĩ tóc bạc sớm là do máu xấu, có thể bạn đang mắc 1 trong 5 loại bệnh này

2 ngày 9 giờ trước