Bối rối, hoang mang khi con dậy thì sớm từ tuổi lên 2

Có một thực tế không thể phủ nhận, đó là trẻ dậy thì hiện không còn tuân theo quy luật “nữ thập tam, nam thập lục” như xưa. Mà trái lại, tuổi dậy thì kéo đến sớm hơn mức bố mẹ cũng như chính bản thân các em tưởng tượng! Con dậy thì sớm đã trở thành mối lo “nhức đầu” của rất nhiều gia đình hiện nay.

Dù bận việc ở cơ quan nhưng cứ buổi trưa là chị Thu Thủy (Q. Ba Đình, Hà Nội) lại tranh thủ “phi” về nhà. Ai cũng tưởng chị bận rộn cơm nước nhưng sự thực là chị về để thay băng vệ sinh cho con gái.

Con gái chị mới học lớp 4 đã xuất hiện “đèn đỏ”, mặt nổi đầy mụn. Cơ thể bắt đầu có những biến đổi để trở thành thiếu nữ nhưng trong tâm tưởng thì con chị chưa sẵn sàng. Bé vẫn mải chơi, chưa biết cách vệ sinh cho chính mình.

Những cơn đau bụng kinh, việc vệ sinh khi “đèn đỏ” khiến cuộc sống của con gái trở nên xáo trộn. Chị buộc phải đi về giữa trưa nắng để giúp con làm vệ sinh, thay đồ cho sạch sẽ để bước vào tiết học buổi chiều.

“Thực sự khá vất vả khi con mới bước vào tuổi dậy thì ẩm ương. Nhưng điều khiến tôi lo lắng nhất là liệu dậy thì sớm có làm cháu có bị lùn so với các bạn không?”, chị Thủy bày tỏ.

Sợ con “nấm lùn”, phụ huynh liều lĩnh cho con tiêm thuốc kìm hãm dậy thì sớm - Ảnh 1
Con dậy thì sớm trở thành mối lo của hàng nghìn bà mẹ Việt. Ảnh minh họa.

Lo lắng của chị Thủy là dễ hiểu bởi con gái chị đã có biểu hiện cao vượt trội so với các bạn và cháu đã có bắp chân. Thấy mọi người mách tiêm thuốc kìm hãm dậy thì sớm để con có thể tăng trưởng chiều cao, chị đã lọ mọ tìm hiểu và cũng không tránh khỏi hoang mang trước giải pháp này.

Là người khám, điều trị và nghiên cứu về vấn đề trẻ dậy thì sớm nhiều năm nay, TS. BS Bùi Phương Thảo, Phó trưởng khoa Nội tiết – Chuyển hóa – Di truyền (Bệnh viện Nhi Trung ương) nhận thấy hiện có rất nhiều phụ huynh trong tình trạng lo lắng, hoang mang khi con dậy thì sớm như thế. So với 10 năm trước, số lượng bệnh nhân điều trị dậy thì sớm tăng hơn đáng kể

TS. Bùi Phương Thảo và cộng sự khi nghiên cứu trên những trẻ dậy thì sớm thực trong độ tuổi 29 – 83 tháng tại Bệnh viện Nhi trung ương đã ghi nhận tỉ lệ nữ cao gấp 6,5 lần nam.

Điều đáng nói là có bệnh nhi 2 tuổi đã có triệu chứng dậy thì sớm.

Hậu quả lớn nhất của dậy thì sớm trẻ phải gánh chịu là nỗi thiệt thòi “người lùn” trong tương lai. TS. Thảo giải thích do cốt xương đóng lại sớm, trẻ có thể sẽ có ít hơn 3 năm phát triển chiều cao so với các bạn. Thường trẻ gái dậy thì sớm sẽ thấp hơn 12cm và trẻ trai thấp hơn các bạn tới 20cm khi trưởng thành. 

Hiểu đúng về thuốc tiêm kìm hãm dậy thì

Chính vì nỗi lo con "lùn tịt" do dậy thì sớm nên vài năm trở lại đây, biện pháp tiêm hormon kìm hãm dậy thì được nhiều ông bố bà mẹ coi như niềm hy vọng cuối cùng để con phát triển đúng lứa tuổi. 

Tuy nhiên, TS. Phương Thảo khuyến cáo cha mẹ cần phải hiểu đúng về việc tiêm hormon kìm hãm dậy thì để tránh hiểu lệch lạc, gây tâm lý hoang mang làm mất cơ hội điều trị của con hoặc ép con tiêm thuốc khi không cần thiết.

Sợ con “nấm lùn”, phụ huynh liều lĩnh cho con tiêm thuốc kìm hãm dậy thì sớm - Ảnh 2
Một cháu bé hơn 7 tuổi được mẹ đưa đến BV Nhi Trung ương để kiểm tra vì lo sợ con dậy thì sớm. Ảnh: T.H.

“Phụ huynh đừng mù quáng đến mức nghe theo lời truyền miệng, tự ý cho con đi tiêm hormon, tiêm bằng mọi cách là việc làm “liều lĩnh”. Thực tế đã có một số trường hợp, dù các bác sĩ nội tiết đã hướng dẫn, tư vấn không cần thiết phải tiêm hormon ức chế dậy thì. Nhưng gia đình vẫn tự ý ra ngoài tiêm thuốc với hy vọng sau này chiều cao của con sẽ tăng lên.

Trong khi đó, việc tiêm hormon kìm hãm dậy thì phải được thực hiện sau một cuộc thăm khám, xét nghiệm, chụp cộng hưởng từ để phân xem trẻ bị dậy thì trung ương hay dậy thì ngoại biên. Dậy thì ngoại biên do u ở ổ bụng thường phải can thiệp ngoại khoa để giải quyết triệt để khối u. Còn dậy thì sớm trung ương thì trẻ sẽ được dùng tư vấn về điều trị ức chế dậy thì.

Việc tiêm cần được chỉ định và theo dõi chặt chẽ của các bác sĩ chuyên khoa.  Kết quả cải thiện chiều cao phụ thuộc rất lớn vào thời điểm, tuổi của trẻ khi điều trị. Các chuyên gia chỉ khuyên điều trị cho trẻ trước 6 tuổi. Bởi tầm tuổi đó, nếu được điều trị, trẻ có thể cao thêm 9 – 10cm khi trưởng thành.

Việc dùng hormon kìm hãm dậy thì không đúng chỉ định không chỉ không mang lại lợi ích tăng chiều cao mà còn làm cho trẻ không có được quá trình dậy thì bình thường, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý của đứa trẻ”, TS. Phương Thảo khuyến cáo.