“Khám thai” ở vỉa hè, bán thuốc theo nhu cầu - Ảnh 1
Một loại thuốc nằm trong “combo” thuốc phá thai được bán tại quán trà đá. Ảnh: Hạ Di

Bắt bệnh, kê đơn ngoài quán trà đá

Sau hơn 30 phút hẹn, người bán thuốc phá thai đã có mặt tại một quán trà đá ven bờ sông Tô Lịch (khu vực quận Đống Đa, Hà Nội) để “giao dịch” với chúng tôi. Đó là S.T, sinh năm 1992, quê ở Thanh Hoá.

Trên tay S.T là một túi nilon màu xanh được cuộn gọn ghẽ, bên trong là những vỉ thuốc phá thai. Sau khi giới thiệu mình là “bác sĩ” tại một phòng khám ở quận Hai Bà Trưng. S.T vừa hỏi han về sức khoẻ của chúng tôi, vừa mở túi nilon đựng nhiều vỉ thuốc và bắt đầu hướng dẫn sử dụng.

T đưa ra một vỉ thuốc chứa một viên duy nhất, có tên là Mif… 200mg và nói: “Ban ngày em đi làm thì tối em uống viên này cho chị. Viên này sẽ làm ngưng sự phát triển của thai kỳ. Thuốc này phải cẩn thận với người cao huyết áp và bệnh tim mạch.

Hai ngày sau, cũng giờ đó, sau khi ăn tối thì uống thuốc đẩy thai. Nếu có hiện tượng nôn trớ thì báo lại chị. Tổng tiền là 550k (550.000 đồng - PV)”. Sau đó, S.T lấy từ túi nilon những vỉ thuốc đã được đánh số lần lượt theo thứ tự: Thuốc giảm đau; thuốc cầm máu; kháng sinh; thuốc chống viêm nhiễm toàn thân.

S.T hướng dẫn: “Sau khi uống thuốc đẩy thai, em sẽ cảm thấy đau bụng. Hiện tượng này là bình thường nhưng nếu đau nhiều thì em uống thuốc giảm đau. Trong trường hợp ra nhiều kinh thì em uống cầm máu và sau đó, uống thuốc kháng viêm để chống viêm nhiễm toàn thân”.

Thấy chúng tôi lo ngại về nguồn gốc thuốc, người này tiết lộ: “Thuốc còn hạn sử dụng, em yên tâm. Thuốc chị lấy nhiều nên được giá rẻ và hàng đảm bảo”(?).

Trong suốt quá trình hướng dẫn cho chúng tôi, S.T tiết lộ thêm về bản thân. Sau khi tốt nghiệp một trường cao đẳng dược, S.T học thêm một khoá đào tạo về điều dưỡng cơ bản. Trải qua nhiều công việc, S.T đã tham gia công việc bán thuốc phá thai “chui” được hơn 1 năm. “Vì là thuốc chỉ định sử dụng nên bán không được nhiều, thỉnh thoảng mới có một vài đơn”, S.T thông tin.

Chúng tôi mong muốn được S.T thăm khám trực tiếp tại phòng khám thì người này im lặng vài giây và nói: “Em đến cũng được, nhưng phải báo chị trước”. Mặc dù, xuyên suốt cuộc nói chuyện, S.T khá cởi mở về cuộc sống bản thân. Nhưng sau cùng, thông tin mà S.T để lại thì người này là nhân viên cấp phát thuốc tại một phòng khám sản khoa trên địa bàn quận Hai Bà Trưng.

Bán thuốc không đơn

Theo lời mách của một vài hiệu thuốc nhỏ, chúng tôi tìm đến khu vực giao cắt đường Thái Thịnh - Láng Hạ, nơi có nhiều nhà thuốc được coi địa chỉ “vàng” về dược để tiếp tục “hành trình” tìm mua thuốc phá thai.

Tại nhà thuốc N, không hỏi đơn thuốc, cũng không hỏi tiểu sử bệnh, sau khi nghe nhu cầu của khách, một nhân viên tại đây đã lấy ra hộp thuốc có tên Mif… 200mg cùng 2 viên Mis… 200mcg. Nhân viên bán thuốc ghi chú thời gian uống thuốc và dán lên vỏ hộp. Giá của 2 loại thuốc này là 400.000 đồng.

Tiếp tục có mặt tại một nhà thuốc trên phố Thái Thịnh, nhân viên bán thuốc tại đây cho biết, giá đơn thuốc phá thai là 650.000 đồng, bao gồm: Thuốc Mif… 200mg, Mis… 200mcg, thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc bổ, thuốc chống viêm nhiễm. Nhân viên bán thuốc cũng không khai thác bệnh tình, không yêu cầu khách hàng cung cấp đơn thuốc. Tất cả đều diễn ra nhanh chóng giữa kẻ bán, người mua mà không hề nhắc đến sự nguy hiểm khi dùng thuốc ra sao...

Trao đổi với PV Báo Gia đình & Xã hội, BS Minh Hương – Giám đốc Trung tâm tư vấn sức khoẻ sinh sản Minh Hương khẳng định: “Có 2 phương pháp phá thai là trực tiếp bằng cách có dụng cụ can thiệp và phương pháp phá thai bằng thuốc. Cả 2 phương pháp này phải được thực hiện tại bệnh viện, hoặc cơ sở phòng khám sản phụ khoa có đầy đủ cơ sở vật chất, cơ sở pháp lý, bác sĩ hoạt động có chuyên môn và được cấp chứng chỉ hành nghề.

Đặc biệt, thuốc dùng cho phá thai phải được bác sĩ có chuyên môn cao chỉ định sử dụng và được ghi rõ trong tờ hướng dẫn sử dụng thuốc. Đồng thời, bệnh nhân phải nằm tại bệnh viện 3 giờ, sau khi uống thuốc để bác sĩ theo dõi. Bởi lẽ, quá trình đẩy thay ra khỏi cơ thể rất dễ gây ra nhiều biến chứng, như rong huyết, ảnh hưởng huyết áp, tim mạch... Nếu trong trường hợp rong huyết mà không cấp cứu kịp thời sẽ dẫn đến tử vong”.

Sau khi ghi lại những hình ảnh bán thuốc không đơn tại một số nhà thuốc, PV đã cung cấp tư liệu cùng sản phẩm đến Thanh tra Sở Y tế TP Hà Nội.

Ông Nguyễn Việt Cường - Chánh Thanh tra Sở Y tế TP Hà Nội cho biết: “Đối với những người bán thuốc dạo mà giao dịch qua Internet thì cơ quan quản lý nhà nước rất khó kiểm soát. Đối với các nhà thuốc, cơ sở bán lẻ thuốc thành phẩm thì sẽ thanh tra, kiểm tra và ra quyết định xử phạt.

Tuy nhiên, mức xử phạt còn tuỳ thuộc vào hành vi bán hàng, loại sản phẩm bán ra, căn cứ vào nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, hoá đơn chứng từ... Bởi có những loại thuốc được bán lẻ nhưng phải được sự chỉ định sử dụng của bác sĩ, nghĩa là bắt buộc phải bán theo đơn”.

Theo Chỉ thị số 10/CT-UBND TP Hà Nội về việc tăng cường quản lý hoạt động hành nghề y, dược ngoài công lập, UBND các quận, huyện, thị xã tăng cường công tác quản lý Nhà nước về y, dược ngoài công lập trên địa bàn, đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện pháp luật hành nghề y dược, chịu trách nhiệm trước UBND thành phố về hoạt động của cơ sở hành nghề y, dược ngoài công lập trên địa bàn.

Đồng thời, chỉ đạo Phòng Y tế và các đơn vị trực thuộc liên quan tăng cường công tác quản lý chặt chẽ, tổ chức thanh tra, kiểm tra theo lịch hoặc đột xuất các cơ sở hành nghề y, dược ngoài công lập trên địa bàn.