Dịch sởi đang lan rộng, đặc biệt tại khu vực phái Nam và thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, hiện tại bệnh sởi chưa có điều trị đặc hiệu mà chủ yếu là điều trị triệu chứng, trong đó chế độ dinh dưỡng là vô cùng quan trọng. Cha mẹ cần phải nắm được những nguyên tắc chăm sóc dinh dưỡng để chủ động trong việc chăm sóc con em mình.

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho trẻ bệnh sởi

Chế độ ăn nhằm nâng cao miễn dịch cho bệnh nhân sởi. Do đó, chế độ ăn cần đảm bảo cung cấp đủ 4 nhóm thực phẩm, đa dạng thực phẩm và đủ nhu cầu dinh dưỡng:

- 4 nhóm thực phẩm chính trẻ cần có gồm: Nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm chất bột đường, nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất.

- Ăn đa dạng thực phẩm: Trẻ nên được ăn 15 – 20 loại thực phẩm mỗi ngày.

- Ăn đủ nhu cầu dinh dưỡng: Không nên quá kiêng khem để bù lại các chất dinh dưỡng bị mất đi do quá trình viêm nhiễm và tiến triển bệnh sởi.

- Đối với trẻ còn trong độ tuổi bú mẹ: Mẹ cần tiếp tục cho con bú, cho bú nhiều lần hơn kết hợp với ăn bổ sung hợp lý. Thực hiện cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu là biện pháp tốt nhất giúp trẻ tăng trưởng, phát triển tối ưu và góp phần phòng bệnh tốt nhất.

Lựa chọn thực phẩm

Trẻ nên ăn: 

Các thức ăn giàu đạm đồng thời cũng là nguồn cung cấp kẽm và sắt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho trẻ như thịt, cá ( cá chép, cá quả, cá hồi…), trứng, sữa, hải sản. Trong trường hợp trẻ bị biến chứng do sởi như tiêu chảy hoặc viêm phổi, cần bổ sung kẽm bằng đường uống theo chỉ dẫn của bác sỹ.

Ăn nhiều rau, quả có màu vàng, đỏ (như cà rốt, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, dưa hấu…) và các loại rau có lá xanh sẫm (như rau muống, rau ngót, rau dền đỏ, cải bó xôi, xúp lơ xanh…). Vì có nhiều vitamin A giúp tăng cường miễn dịch, chống nhiễm trùng và làm nhanh lành các tổn thương, đặc biệt tổn thương ở mắt, chống mù lòa. Bên cạnh đó trẻ cần được uống bổ sung vitamin A theo phác đồ điều trị.

Cà rốt, cà chua chứa nhiều vitamin A cần thiết cho trẻ mắc sởi - Ảnh minh họa: Internet

Các loại quả giàu vitamin C như cam, bưởi, táo, lê, chuối, xoài…và các loại rau như rau đay, mồng tơi, rau muống giúp nâng cao sức đề kháng và cung cấp nước cho trẻ. Vitamin C có chức năng chống lại dị ứng, làm tăng chức năng miễn dịch.

Thức ăn nhiều kẽm như tôm đồng, lươn, hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành, các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, lạc...), đậu xanh nảy mầm.

Kẽm có vai trò quan trọng, cần cho phát triển và duy trì hoạt động hiệu quả của hệ thống miễn dịch, cần thiết cho việc bảo vệ cơ thể trước bệnh tật, làm vết thương mau lành. Với trẻ nhũ nhi, để có đủ kẽm, nên cố gắng cho bú sữa mẹ vì kẽm trong sữa mẹ dễ hấp thu hơn nhiều so với sữa bò.

Trẻ mắc sởi cần ăn nhiều thực phẩm chứa kẽm - Ảnh minh họa: Internet

Trẻ không nên ăn:

Các loại gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu, hành tây, tỏi…

Các thức ăn chứa nhiều chất béo no, nội tạng động vật.

Những thức ăn lạ, trẻ chưa ăn bao giờ hoặc bị dị ứng.

Chú ý trong cách chế biến

Cần đảm bảo khẩu phần ăn hàng ngày với các món ăn hợp khẩu vị nhưng thức ăn cần được cắt thái hoặc xay nhỏ hơn, chế biến mềm hơn, lỏng hơn so với lúc chưa bị bệnh. Bên cạnh đó, cần thay đổi món ăn và chia làm nhiều bữa nhỏ để giúp cho quá trình ăn nhai tốt hơn, ăn ngon - miệng hơn và dễ tiêu hóa hơn.

Khi chế biến tránh làm rau bị dập nát, cắt /thái và cho rau vào nấu khi nước đã sôi, nấu xong ăn ngay để tránh mất các vitamin, nhất là vitamin C và beta-caroten. Tất cả dụng cụ chế biến phải sạch sẽ, rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và khi cho trẻ ăn.

Một số chú ý khác

Phải cho trẻ uống đủ nước, đặc biệt trong giai đoạn trẻ đang sốt, nôn. Có thể cho trẻ uống nước quả như nước cam, nước bưởi, nước chanh và các loại nước quả, sinh tố khác. Khi trẻ sốt cao, nôn và tiêu chảy cần cho trẻ uống dung dịch ORESOL để bù nước và điện giải theo hướng dẫn.

Sau khi trẻ đã khỏi bệnh, cần cho trẻ ăn nhiều hơn trong giai đoạn hồi phục ít nhất là 2 tuần để trẻ có thể nhanh chóng trở về tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe bình thường.

Nên bổ sung đa vitamin, khoáng chất mà trong thành phần có vitamin A, E, C, kẽm, selen…, trong đó quan trọng hơn cả là vitamin A, C và kẽm giúp cho nâng cao miễn dịch.

Nên tiêm phòng đầy đủ các mũi sởi cho trẻ - Ảnh minh họa: Internet

Để dự phòng tránh mắc bệnh sởi, mọi trẻ em đều cần được tiêm vắc sởi đầy đủ theo hướng dẫn của chuyên môn đồng thời uống bổ sung vitamin A liều cao 6 tháng một lần đối với trẻ dưới 5 tuổi theo chiến dịch của chương trình vitamin A do Viện Dinh dưỡng – Bộ Y tế tổ chức vào ngày vi chất dinh dưỡng 1-2 tháng 6 và tháng 12 hàng năm.

Cha mẹ nên giữ nhà cửa thông thoáng. Tăng cường vệ sinh cá nhân (đặc biệt là vệ sinh mũi họng), giữ ấm cơ thể, dinh dưỡng hợp lý, nâng cao thể trạng để tăng sức đề kháng.

Khi đã mắc sởi, không chỉ cần thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý mà còn cần uống vitamin A theo qui định và bổ sung các vi chất khác như vitamin C, kẽm, selen… giúp tăng cường miễn dịch.

                                                                                          (Theo Viện dinh dưỡng Quốc Gia)