Chiều cao là một yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển khỏe mạnh của một đứa trẻ. Vì thế, rất nhiều cha mẹ thường băn khoăn về việc làm sao cải thiện chiều cao cho con? Những yếu tố nào giúp bé đạt chiều cao tối đa? Những yếu tố nào khiến bé thấp lùn so với tiêu chuẩn hoặc bạn cùng trang lứa? Và cha mẹ nên hiểu như thế nào về sự tăng trưởng của trẻ?

Dưới đây, chuyên gia Anh Nguyễn sẽ chỉ ra những giai đoạn quan trọng về sự phát triển chiều cao, yếu tố khiến trẻ thấp lùn và những yếu tố giúp tăng chiều cao cho trẻ:

1. Sự thay đổi chiều cao theo độ tuổi

+ Sự tăng trưởng chiều cao các bé sau 12 tháng có thể sẽ chậm hơn và thậm chí trì hoãn, việc thay đổi (trì hoãn) 1-2 đường trong biểu đồ tăng trưởng là thông thường trong 12-25 tháng tuổi và có thể sẽ trở lại ổn định trên 1 đường khi bé 30 tháng. Sự trì hoãn này có thể liên quan đến độ dài chu kì kinh nguyệt của mẹ hoặc lịch sử người cha của bé có tăng trưởng chiều cao vượt bậc sau tuổi trung học (high-school) hay không.

+ Nếu bé sinh ra quá nhỏ hay quá lớn, cha mẹ đừng quá lo lắng, điều này sẽ được điều chỉnh sau 15 tháng đầu tiên.

Bác sĩ dinh dưỡng chỉ rõ yếu tố khiến trẻ thấp lùn và cách tăng chiều cao tốt nhất - Ảnh 1
Ảnh: Anh Nguyễn

2. Những thời điểm vàng của chiều cao:

Từ 3 tháng tuổi - hết 2 tuổi: Cả bé trai và bé gái đều có thời điểm tăng trưởng vàng này về chiều cao. Dinh dưỡng là không được thiếu trong giai đoạn này, nếu thiếu hụt sẽ làm sự tăng trưởng chiều cao trẻ trì hoãn thêm 6 tháng sau đó. Nếu quá 6 tháng - từ khi bé đã 2 tuổi, bé vẫn có sự thiếu hụt chất dinh dưỡng, mà không chú ý phục hồi hay bổ sung trước đó, sẽ làm trẻ mất cơ hội đạt chiều cao tối đa trong giai đoạn này. Sau đó, từ 2-3 tuổi, chiều cao của trẻ sẽ tăng chậm*.

Từ 4 - 6 tuổi: Bé gái có 1 thời điểm vàng này là tăng nhanh. Nếu trước đó bé tăng chậm, hoặc biếng ăn dinh dưỡng không đủ thì cơ thể bé sẽ tăng bù vào thời điểm này, trung bình tăng 5-6 cm/năm. Nếu dinh dưỡng giai đoạn 1 tốt và chiều cao tăng ổn định thì bé gái sẽ tăng thêm 10-12 cm/2 năm này. Bé trai thời điểm này là tăng bình thường, cũng không bù cho giai đoạn trước.

Giai đoạn dậy thì: Bé gái từ 11 - 15 tuổi, bé trai từ 13 - 17 tuổi. Trong giai đoạn này tốc độ tăng là cao nhất để đạt điểm gần cực đại (độ cao cuối cùng của trẻ sau này). Tuy nhiên, giai đoạn này cũng là thời điểm rất dễ tăng cân, nếu bé gái hoặc bé trai mà bị thừa cân béo phì trong thời điểm này thì tốc độ tăng chiều cao cũng sẽ giảm đáng kể.

Bác sĩ dinh dưỡng chỉ rõ yếu tố khiến trẻ thấp lùn và cách tăng chiều cao tốt nhất - Ảnh 2
Bé gái từ 11-15 tuổi là giai đoạn "vàng" để phát triển chiều cao. Ảnh minh họa

3. Công thức ước lượng chiều cao tiềm năng của bé:

Bé trai = ([chiều cao của cha] + [chiều cao của mẹ])/2 + 6.5 cm (+/- 8.5cm)

Bé gái = ([chiều cao của cha] + [chiều cao của mẹ])/2 - 6.5 cm (+/- 8.5cm)